• Zakład Historii Wojskowej
  • Zakład Historii Wojskowej
  • Zakład Historii Wojskowej
  • Zakład Historii Wojskowej

Pokaz WMW pt. Wrześniowe wspomnienia. 80 rocznica wybuchu II wojny światowej

Wielkopolskie Muzeum Wojskowe informuje, że pokaz „Wrześniowe wspomnienia. 80 rocznica wybuchu II wojny światowej” został przedłużony do 6 stycznia 2020 r.

Kuratorzy – Alina Sokołowska, Wojciech Lorek, Anna Szukalska- Kuś Wspominając 80 rocznicę wybuchu II wojny światowej pragniemy opowiedzieć o tych wydarzeniach z perspektywy mieszkańców Poznania i Wielkopolski. Społeczeństwo Wielkopolski pamiętając doświadczenia Powstania Wielkopolskiego 1918 – 1919 i wieloletniej walki o utrzymanie polskości było świadome ceny wolności. Dlatego też zaangażowało się w przygotowania obronne. Popierano masowe akcje prowadzone przez organizacje społeczne jak LOPP czy PCK. Masowy był także udział w gromadzeniu środków na Fundusz Obrony Narodowej, Fundusz Obrony Morskiej czy Pożyczkę Obrony Przeciwlotniczej.

Bohaterami niniejszego pokazu będą nie tylko żołnierze – bohaterscy obrońcy Ojczyzny, ale młodzi, kilkunastoletni ludzie, dziewczęta i chłopcy, którzy pozostawili pamiętniki, dzienniki oraz relacje.

Zamiast tak jak zwykle udać się do szkół, stanęli wobec całkiem nowych wyzwań. Halina Dymińska i Halina Sugiero, członkinie Przysposobienia Wojskowego Kobiet, wzięły udział w walkach jako sanitariuszki. Maria Sękówna, Andrzej Alkiewicz i Maria Kubicka uczestniczyli w ewakuacji. A Zbigniew Iwankowski patrząc na wszystko z boku, został wojennym kronikarzem.

O tym właśnie – o przygotowaniach do obrony Ojczyzny, o walce, o ewakuacji i początku okupacji opowiada niniejszy pokaz. Kolekcja obiektów związanych z przygotowaniami do obrony kraju i Kampanią Wrześniową znajdujących się w Wielkopolskim Muzeum Wojskowym jest różnorodna.

O przygotowaniach do obrony świadczą instrukcje, świadectwa kursów prowadzonych przez organizacje społeczne. Związane z nimi oznaki i odznaki, fragmenty ubiorów, fotografie z obozów szkoleniowych. O walce mówią egzemplarze broni, fragmenty umundurowania, dokumenty żołnierzy. Fotografie pokazują rannych żołnierzy – jeńców w szpitalach – obozach. Niezwykle interesujące i rzadkie w zbiorach są obwieszczenia niemieckie rozwieszane na samym początku okupacji. Nawołują one do zachowania spokoju, przekazują pierwsze przepisy prawa władzy okupacyjnej. Jednym z ważnych nakazów był ten, mówiący o obowiązku zdania władzom niemieckim mundurów, sztandarów i wszelkich symboli wojskowych oraz organizacji paramilitarnych, jak np. Związek Harcerstwa Polskiego czy wszelkie związki weterańskie powstańców wielkopolskich. Ich przechowywanie było zagrożone wysoko, do kary śmierci włącznie.

Polska była jedynym z państw okupowanych przez Niemcy podczas II wojny światowej, gdzie wprowadzono tak drakońskie przepisy. Przytoczony na koniec wiersz Krystyny, uczennicy ze Środy Wlkp., przypomina o masowych egzekucjach przeprowadzonych przez 14 i 15 Einsatzkommando der Sicherheitspolizei w wielu miastach Wielkopolski w dniach 20–23 października 1939 r. W ramach „Operacji Tannenberg”, której celem była eliminacja kierowniczych warstw społeczeństwa polskiego, rozstrzelano wówczas kilkaset osób – powstańców wielkopolskich, nauczycieli, urzędników, członków organizacji społecznych, ziemian i in.

Ilustracje:
1) Legitymacja Osobista Nr 54 kapitana Ignacego Sęka z 58 Pułku Piechoty, od wiosny 1939 r. dowódcy Batalionu Obrony Narodowej „Poznań” I.
2) Ranni żołnierze Armii „Poznań” w szpitalu w Kutnie, wśród nich por. rez. Tadeusz Piotrowski z 57 pułku piechoty, grudzień, 1939
3) Żołnierze polscy, obrońcy Oksywia w niewoli niemieckiej, 1939 r.
4) Mieszkańcy Gdańska jako zakładnicy, takie sceny stały się odtąd codziennością.

Administracja: B. Kruszyński, wykonanie: B. Bobrowski
© Zakład Historii Wojskowej 2008-2019